Montessori ta’lim tizimi XX asr boshlarida italiyalik shifokor va pedagog Maria Montessori tomonidan ishlab chiqilgan bo’lib, bugungi kunda butun dunyo bo’ylab keng tarqalgan innovatsion pedagogik yondashuv hisoblanadi. Montessori metodining asosiy tamoyillari Montessori ta’limining markazida bola shaxsi turadi. Bu metod bolaning tabiiy rivojlanish qobiliyatiga asoslanadi va uning mustaqil o’rganish, kashf qilish hamda ijod qilish salohiyatini rivojlantirishga […]
1 YOSHDAN 3 YOSHGACHA BOLALARNING RIVOJLANISH BOSQICHLARI
Bir yoshgacha bo‘lgan davrda bolaning jismoniy qiyofasida, nutqi va bilish jarayonlarida katta o‘zgarishlar ro‘y beradi. Uning vazni va bo‘yi sezilarli o‘zgaradi. Bola bir yoshgacha uning vazni taxminan 6 kg ga ortsa ( bir yoshli bolada vazn taxminan 9 kg bo‘ladi.) , keyingi 2 yosh davomida , ya’ni bir yoshdan uch yoshgacha uning vazni 5 kg […]
Uy sharoitida qiziqarli artikulatsion til mashqi uchun ertak.
TILCHANING SEHRLI SARGUZASHTI Bir bor ekan, bir yo’q ekan, Tilcha ismli qiziquvсhan va sho’x bola yashar ekan. U og’iz degan sehrli uyda yashardi. Uyning yuqorisida oppoq tishlardan yasalgan shiftlar, pastida qizil gilamcha – til to’shamasi bor edi. 1.Har kuni ertalab Tilcha uyg’onishi bilan birinchi mashqini bajarardi – kerishib, cho’zilib, uyning old tomonidan orqa tomonigacha borib […]
Bolalarda nutqning yo‘qligi va kechikishining sabablari.
Bolalarda nutqning yo‘qligi va kechikishining sabablari.Nutq rivojlanishi me’yorlariga ko’ra, qiz bolalarda 1 yoshdan o‘g‘il bolalarda esa 1,5 yoshdan ilk nutq elementlari paydo bo‘lishi kerak. Lekin har bir bolaning individual rivojlanishi hususiyatlarini inobatga oladigan bo‘lsak o‘rtacha 2 yoshda bolalar o’z nutqi orqali ehtiyojlarini atrofidagilarga tushuntira olishlari kerak.“Nutq buzilishlarining bir qator omil va sabablari mavjud bo’lib biz […]
3-7 YOSHGACHA BOLANING NUTQIY VA PSIXIK RIVOJLANISH BOSQICHLARI
Uchinchi davr- maktabgacha bolgan davr. (3 yoshdan 7 yoshgacha).Maktabgacha bolgan davrda bolalar birinchi navbatda artikulyatsion jixatidan oson talaffuz etiladigan: lab-til undoshlari (p, b, m, f, v ) va boshqalarni organa boshlaydilar. Artikulyatsion jixatidan talaffuzuz etish qiyin bolgan: shivirlovchi, sirgaluvchi (s, z, sh, j, ch ) va sonor (r, l)til orqa (k, g) tovushlarni talaffuzini egallashga […]
Bir yoshgacha bolgan bolaning ruhiy rivojlanish belgilari:
1 oylikda: Bola ogriq, noqulaylik, ochlik yoki norozilikni faqat yiglagan holda bildiradi. Ota-onasi muammoni bartaraf qilganda (ovqatlantirish, qolga olish, muloyim gaplashish, pampersni almashtirish) tinchlanadi;2 oylikda: Bola tabassum qila boshlaydi va ota-onasi gapirganda kula boshlaydi;3 oylikda: Hayajon kompleksi paydo boladi. Kattalar bolaning oldiga kelib, gapira boshlaganda, bola qollarini va oyoqlarini faol harakatlantiradi, tabassum qiladi va kuladi;4 […]
Bir yoshgacha bolgan bolalar nutqiy rivojlanish bosqichlari:
1 oy: Bolalarda bezovtalikdan (masalan, qorni dam bolganda) xirillash yoki inqillashni kuzatish mumkin.1-3 oy: Gugullash va hayajon kompleksi paydo boladi. Bola gugulab tovushlar chiqaradi.3-6 oy: Bolaga gapirilgan so`zlarni tushunishni boshlaydi, kattalarning ovoziga diqqat bilan quloq soladi va tanish ovozlarni taniydi.6-9 oy: Bir xil bolaklarni takrorlash (ba-ba, da-da, pa-pa, ma-ma va hk.) boshlanadi.9-12 oy: Birinchi bir […]
Ota-onalar rivojlanish meyorlarini bilish orqali quyidagilarga erishishlari mumkin:
Bolaning rivojlanishidagi turli xil nuqsonlarni o‘z vaqtida aniqlash;Muammolar yuzaga kelsa, oz vaqtida mutaxassisga murojaat qilish;Kechikayotgan konikmalarni vaqtida shakllantirish va togrilash.Bola rivojlanishining bosqichlarini quyida birgalikda korib chiqamiz:0-1 yoshgacha bolgan bolalarda nutqiy va psixik rivojlanish meyorlari:Ilk yoshdagi bolalarning nutqiy rivojlanishi quyidagi ikki davrga bolinadi: 1. Tayyorgarlik davri: Tugilgandan bir yoshgacha bolgan davr. 2. Nutqning mustaqil rivojlanish davri: […]
0-12 OYLIKGACHA FARZANDINGIZDAGI RIVOJLANISH BOSQICHILARI HAQIDA BILASIZMI?
Farzandingizning rivojlanish bosqichlari aslida qachon roy berishi kerak? Dono xalqimiz Bola boshidan deb bejiz aytmagan. Har bir narsaning boshi bolgani kabi, bolaning rivojlanishi ham muhim boshlangich bosqichlarga ega. Agar ota-onalar ushbu rivojlanish meyorlarini yaxshi bilsalar, farzandlarining jismonan soglom va aqlan barkamol bolib voyaga yetishlariga katta hissa qoshadilar. Afsuski, kopchilik ota-onalarda notogri tushunchalar mavjud. Masalan, Logopedlar, […]