Bugungi kunda bola ovqatlanmasa — multfilm qo‘yiladi, yig‘lasa — telefon beriladi, zeriksa — planshet beriladi. Texnologiyalardan foydalanish hayotimizni yengillashtirgandek tuyuladi. Ammo bu “yengillik” bolamiz nutqiga, aqliy va ruhiy rivojiga qanday narxda tushayotganini o‘ylab ko‘rganmisiz? Bola uchun gaplashish — o‘rganishning boshlanishi Bola tilni, so‘zlarni va gap tuzishni jonli muloqotda o‘rganadi. U onaning ko‘ziga qaraydi, yuzidagi ifodani, […]
Maqolalar
3 Yoshli Bolaning Nutqi Qanday Bo‘lishi Kerak?
Har bir ota-ona farzandining o‘z vaqtida so‘zlay boshlashini, gapni tushunishini va o‘z fikrini bemalol ifoda etishini xohlaydi. Ayniqsa, bola 3 yoshga to‘lganida, uning nutq rivoji haqida ko‘plab savollar tug‘iladi: “Gapirishi kechikmadimi?”, “So‘zlari tushunarli emas, bu normalmi?”, “Hali gapirmaydi, nima qilishim kerak?” Quyida sizga 3 yoshli bolaning nutqi qanday bo‘lishi kerakligi haqida muhim ma’lumotlar beramiz. […]
R tovushni paydo bo’lishidagi muommolar!
✅ Fiziologik omillar: “R” tovushini to‘g‘ri talaffuz qilish uchun tilning maxsus pozitsiyasi va harakatlari talab etiladi. Ba’zi odamlar uchun tilni kerakli joyga qo‘yish va vibratsiya hosil qilish qiyin bo‘lishi mumkin. ✅ Ovoz chiqarish texnikasi: “R” tovushini talaffuz qilishda tilning tebranishi kerak. Bu jarayonni o‘rganish ba’zi bolalar yoki hatto kattalar uchun murakkab bo‘lishi mumkin, chunki bu […]
Elementor #5836
Bolalar uchun yoshga oid xulq-atvor me’yorlari 🌟 Bolalar uchun yoshga oid xulq-atvor me’yorlari 🌟 1–2 yosh 👶• Oddiy taqiqlarni tushunadi (“bo‘lmaydi”, “mumkin”) 🚫✅• Kattalarga taqlid qiladi 👩🏫• Boshqa bolalarga qiziqish bildiradi 🤔• Injiqlik, qarshilik ko‘rsatish mumkin 😤 3–4 yosh 🧒• Oddiy ko‘rsatmalarga bo‘ysunadi 👍• O‘z fikrini bildirishga harakat qiladi 🗣• Hissiyotlarni so‘z bilan ifoda eta […]
Rivojlanish piramidasi bu qanday klasifikatsiya?
Bola rivojlanishi murakkab va bosqichma-bosqich kechadigan jarayondir. Vilyams va Shellenberger tomonidan ishlab chiqilgan Rivojlanish piramidasi (yoki ta’lim piramidasi) ushbu jarayonni tushuntirib berishga yordam beradi. Bu piramida orqali biz bolalarning qanday qilib o‘rganishi, rivojlanishi va murakkab ko‘nikmalarga ega bo‘lishini bosqichma-bosqich tushunib olamiz. Piramida pastdan yuqoriga qarab quriladi. Har bir yuqori bosqich pastki bosqichlarga tayanadi. Shuning uchun […]
(SDVG) Diqqat yetishmasligi va giperaktivlik
Diqqat yetishmasligi va giperfaollik sindromi (DYGS) bolalarda tez-tez uchraydigan nevrologik va xulq-atvor buzilishidir. U diqqatni jamlashdagi qiyinchiliklar, fe’l-atvorning buzilishi va giperaktivlik bilan tavsiflanadi. SDVG odatda maktabgacha va maktab yoshida namoyon bo‘ladi va ko‘pincha o‘g‘il bolalarda kuzatiladi. Diqqat yetishmasligi va giperfaollik sindromi (DYGS) bolalarda tez-tez uchraydigan nevrologik va xulq-atvor buzilishidir. U diqqatni jamlashdagi qiyinchiliklar, fe’l-atvorning buzilishi va […]
Autizm bu kasalikmi? YOKI Ruhiy holat?
AUTIZM NIMA? 📌 Autizm (grekcha «autos» – «o‘zim» degan ma’noni bildiradi) – bu ruhiyatning o‘ziga xos holati bo‘lib, bemor tashqi olam, atrofdagilar bilan muloqot qilishni istamaydi. U yolg‘izlikni yoqtiradi. Yana, bir xil xatti-harakat va shunday so‘zlarni takrorlaydi. Autizm tashxisli bola o‘z olamida yashaydi. Fikrlashi boshqalarnikiga o‘xshamaydi. Ularning xatti-harakatlari real voqelik bilan bog‘liq emas. Bemorlarning harakatlarida […]
Bolangiz qaysi yoshda qanday tovush(harf)larni talaffuz qila olishi kerakligini bilasizmi?
Bolalar talaffuzida tovushlarni paydo bo‘lish normalari: 📌 1 yoshdan 2 yoshgacha:A, O, EP, B, M 📌 2 yoshdan 3 yoshgacha:I, UF, VT, D, NK, G, X, 📌 3 yoshdan 5 yoshgacha:S, ZSHJ, CH 📌 5 yoshdan 6 yoshgacha:L, R
MONTESSORI TA’LIMI: BOLANING TABIIY RIVOJLANISHIGA YO’NALTIRILGAN PEDAGOGIKA
Montessori ta’lim tizimi XX asr boshlarida italiyalik shifokor va pedagog Maria Montessori tomonidan ishlab chiqilgan bo’lib, bugungi kunda butun dunyo bo’ylab keng tarqalgan innovatsion pedagogik yondashuv hisoblanadi. Montessori metodining asosiy tamoyillari Montessori ta’limining markazida bola shaxsi turadi. Bu metod bolaning tabiiy rivojlanish qobiliyatiga asoslanadi va uning mustaqil o’rganish, kashf qilish hamda ijod qilish salohiyatini rivojlantirishga […]
1 YOSHDAN 3 YOSHGACHA BOLALARNING RIVOJLANISH BOSQICHLARI
Bir yoshgacha bo‘lgan davrda bolaning jismoniy qiyofasida, nutqi va bilish jarayonlarida katta o‘zgarishlar ro‘y beradi. Uning vazni va bo‘yi sezilarli o‘zgaradi. Bola bir yoshgacha uning vazni taxminan 6 kg ga ortsa ( bir yoshli bolada vazn taxminan 9 kg bo‘ladi.) , keyingi 2 yosh davomida , ya’ni bir yoshdan uch yoshgacha uning vazni 5 kg […]